Honderden peuters staan samen met hun ouders te trappelen om te gaan wandelen. Er wapperen vlaggetjes en er klinkt vrolijke muziek uit de boxen. Dit is de finaledag van de Peuter4daagse in Heerlen. Elk jaar denkt initiatiefneemster Ingrid van den Bunder, bestuurder bij Peuteropvang Heerlen, de avond ervoor hetzelfde: zouden er wel mensen komen? "En dan om half tien, dan ineens stroomt het veld vol."
![002Rd Asr Peuter4daagse[1]](/media/ymwj4qz3/002rd_asr_peuter4daagse-1.jpg?center=0.46810680253047482,0.49694519848252683&mode=crop&width=1280&height=640&rnd=134254795508330000&quality=90&format=jpg)
Wat 11 jaar geleden begon als een experiment met een paar enthousiaste pedagogisch professionals en zelf geknutselde medailles, is inmiddels een jaarlijks begrip.
De Peuter4daagse is een landelijk wandelevenement voor kinderen van 2 tot 4 jaar, georganiseerd door kinderopvanglocaties en peuterspeelzalen. Vier dagen lang wandelen peuters minimaal een kwartier rond de locatie. Op de laatste dag ontvangen de kinderen een medaille.
De Peuter4daagse is daarmee voor veel kinderen een speelse kennismaking met wandelen als beweegactiviteit en een mooie opstap naar de Avond4daagse.
Peuters spelen regelmatig buiten bij de opvang. Maar samen wandelen heeft veel bijkomende voordelen. Pedagogisch expert Anne-Marie Stevens: "In de peuterleeftijd worden de meeste verbindingen aangemaakt in het brein. Buiten bewegen stimuleert precies de gebieden die daarvoor nodig zijn: motoriek, taal, executieve functies en stressregulatie. Allemaal dingen die kinderen ook later op school hard nodig hebben."
Ze wijst ook op iets wat je niet terugvindt in een ontwikkelingsboek, maar wat elke professional herkent: peuters spelen naast elkaar, maar lopen doen ze met elkaar. "Je bouwt aan sociale vaardigheden en zelfvertrouwen. Succeservaringen, ook kleine, zijn de motor van groei."
Terug naar Heerlen, waar het idee voor de Peuter4daagse ontstond. Ingrid zag het succes van de Avond4daagse en dacht, waarom is er niet zoiets voor peuters? Samen met JOGG-Heerlen besloot ze de Peuter4daagse op te zetten. Het eerste jaar waren het een paar locaties die vier dagen een klein rondje rond de opvang wandelden. Nu doen ruim 20 locaties mee en is de finaledag een groot feest waar honderden peuters en ouders samen wandelen en trots hun medaille in ontvangst nemen.
Inmiddels is het initiatief landelijk uitgerold door KWbN en JOGG en worden er jaarlijks zo'n 500 locaties Peuter4daagsen georganiseerd door het hele land. Lisa van Antwerpen-Verrips, Adviseur Gezonde Omgeving bij JOGG onderschrijft het belang: "Als we willen dat kinderen gezond opgroeien, moeten we eerder beginnen. Juist in de eerste levensjaren leggen we de basis voor gezonde gewoonten. De Peuter4daagse laat zien hoe je daar op een positieve manier aan kunt bouwen.
Niet elke pedagogisch professional loopt warm voor de Peuter4daagse. Ingrid kent de bezwaren: het regent, peuters kunnen dit niet, het past niet in het programma. "Mijn motto is: kan niet, bestaat niet, er is altijd een oplossing.” Haar tip om medewerkers enthousiast te krijgen voor de Peuter4daagse: Film een wandeling bij een andere locatie die meedoet en deel dit intern. Enthousiasme van kinderen werkt aanstekelijker dan welk tegenargument ook.
Anne-Marie Stevens vult aan: "Als je beseft hoeveel je in één klap bereikt: bewegen, buiten zijn, sociale ontwikkeling, taal, verbinding met ouders, dan is het eigenlijk jammer als je deze kans laat schieten.”
In Heerlen is de Peuter4daagse gekoppeld aan de Week voor de Gezonde Jeugd, zo wordt het thema voeding ook aangestipt. "Het is een heel slimme combinatie," zegt Ingrid. "Kinderen wandelen, ze kopen fruit bij de boer of buurtsuper en eten het daarna samen op. Zonder dat je er een lesje van maakt, leer je ze zoveel."
Een buurtbewoonster die een wandelende groep peuters tegenkwam in de winkel vroeg wat ze aan het doen waren. “We oefenen voor de Peuter4daagse”, zeiden de kinderen. Ze kocht spontaan voor elk kind een stuk fruit. "Zulke dingen bedenk je niet van tevoren. Die ontstaan gewoon als je buiten bent."
Betrek ook de ouders erbij zodat ook zij gaan ervaren hoe leuk wandelen met je kind is. “Maak een wandelbingo en geef die mee naar huis om in het weekend te doen. Nodig ze uit om mee te wandelen tijdens de laatste dag, zo zien ze hoe hun kind geniet van het lopen en wat het met ze doet.” aldus Ingrid.
De Peuter4daagse zet echt een beweging in gang. Ingrid ziet het elk jaar: ouders die hun kind altijd in de buggy brengen, of met de auto. Ze denken dat hun kind niet kan wandelen. Tijdens de Peuter4daagse zien ze dat hun kind gewoon meedoet. "Dan staat er een ouder bij de finish: oh, dat kan hij dus gewoon. De verbazing, maar zeker ook de trots, dat is zo mooi!".
Anne-Marie herkent dat: "Ouders zijn beschermend en dat is begrijpelijk. Maar kinderen kunnen vaak veel meer dan we denken. Als professionals dat uitstralen, help je ook ouders om hun kind meer ruimte en vertrouwen te geven."
Dat vertrouwen werkt door. Ouders die ineens lopend naar de opvang komen of kinderen die thuis vragen om samen te gaan wandelen. Kleine veranderingen, maar precies de veranderingen waar de Peuter4daagse op mikt.
Ook kan de Peuter4daagse een stimulans zijn om structureel met het thema Bewegen aan de slag te gaan binnen de kinderopvang. Lisa: “Het is mooi om te zien hoe de Peuter4daagse energie losmaakt om meer met dit thema te doen”.
Anne-Marie wandelt zelf elke dag. "Een dag niet gelopen is een dag niet geleefd." Dat heeft ze doorgegeven aan haar kinderen, zonder dat ze zich daar echt bewust van was.
Haar jongste liep altijd achteraan en was meer bezig met wat hij zag dan het wandelen: stokjes, steentjes, een kevertje dat ergens kroop, hij schoot niet op. Jaren later vroeg hij haar of ze met hem de 4Daagse Nijmegen wilde lopen. Ze was euforisch blij. Bij de finish in Nijmegen vertelde ze hem dat ze trots op hem was. Zijn reactie: "Maar mam, ik ben ook zo trots op jou!" Dat ontroerde haar enorm.
"Er was een zaadje geplant, tijdens de wandelingen die we met hem maakten toen hij klein was" zegt Anne-Marie. "Dat zag ik niet op het moment zelf. Maar het was er wel. Dat is precies wat de Peuter4daagse ook doet, iedere keer dat je met die peuters naar buiten stapt."
Over een paar jaar staan ze met een glimlach bij de start van de Avond4daagse en wie weet ooit bij de 4Daagse Nijmegen.
Je hoeft niet alles tot in de puntjes te regelen, een groot budget te hebben of een uitgebreid programma. Het enige dat je nodig hebt is een paar enthousiaste pedagogisch professionals, een korte route rondom de locatie en vier dagen lang een kwartiertje tijd.
"Maak eens een korte wandeling met de kinderen," zegt Ingrid. "Kijk wat er gebeurt. Neem de tijd als een kind stilstaat bij een mier en geniet van de verwondering. Dan snap je waarom dit zo waardevol is en ervaar hoe leuk het is. Ik weet zeker dat je daarna ieder jaar met plezier de Peuter4daagse organiseert."
Wil je meer weten over de Peuter4daagse? Op peuter4daagse.nl vind je alle informatie en kun je jouw locatie inschrijven.
Sinds 2026 sponsort a.s.r. naast de Avond4daagse ook de Peuter4daagse.
